Marjan, mama van Siebe

Marjan haar affect house wordt schuin in twee gesneden. Langs de ene kant situeert Marjan zichzelf, in een donkere hoek, als een donker, leeg mannetje. Het is het wederkerige gevoel dat ze heeft als de lente aanbreekt, het seizoen waarin Siebe overleden is. Alles voelt ‘donker, verstikt, rauw en leeg’. Boven haar zweeft een wolkje, een symbool voor Siebe, die dichtbij haar is. Vanuit haar hoek staart ze naar een goudkleurige ‘andere kant’ waar ze ooit deel van uitmaakte, maar die onbereikbaar voor haar lijkt te zijn geworden. En ook omgekeerd raakt de goudkleurige, warme, kant op moeilijke momenten niet echt tot bij haar.

Ze vertelt hoe een collega haar liefdevol wou ondersteunen, begrip wou tonen op een moment dat ze het erg moeilijk kreeg op het werk. Maar dat – hoe lief die collega ook kan zijn – die nooit volledig tot bij haar raakt. Dat zorgt voor eenzaamheid. En hoe ze steeds meer worstelt met die barrière naarmate dat het verlies langer geleden is, want ‘begrijpen mensen nog wel dat het nog steeds zoveel pijn kan doen?’

Ze schrijft langs de zijkant “Donker zwart grauw. Dichtbij en toch zo ver weg van jou”, met de jou die zowel verwijst naar Siebe als naar haar collega.

Lees Marjan haar verhaal:

Ik heb het de laatste tijd heel erg moeilijk zoals ik zei, dat is bij mij altijd zo als de lente van start gaat, omdat dat het seizoen inluidt dat Siebe gestorven is. Vorige week is mijn nicht ook bevallen van een tweeling, wat ik heel erg moeilijk vind (Siebe is deel van een tweeling, zijn zusje leeft wel nog). Dat maakt dus dat… Algemeen genomen gaat het veel beter met mij dan vier jaar geleden, toen Siebe overleed. Maar zo af en toe komen er zo van die hele moeilijke, zware dagen en weken. En dan voel ik alles donker, verstikt, rauw, euhm ja. Donker gewoon. En leeg. Daarom dat ik een leeg rolletje gemaakt heb, dat is een leeg mannetje met oogjes op.

Maar langs de buitenkant probeer ik mij nog wel zo wat beter of mooier voor te doen, probeer ik wel wat ‘keeping up appearances’ te doen, maar dat is ook grijs (het omhulsel dat Marjan voorstelt is grijs), want je merkt dat wel aan mij, of collega’s zullen wel aan mij merken dat het niet zo geweldig gaat altijd.

Met mijn psychiater heb ik ooit de symboliek bedacht dat Siebe op een wolkje boven mij zit. En ik herinner me dat als hij pas gestorven was, dat ik wou dat hij op zijn wolk bleef, dat hij heel dicht bij mij bleef. Mijn psychiater zei dan ‘je moet proberen om die wolk los te laten’, maar ik dacht altijd ‘ ‘ik wíl niet dat die wolk weggaat, ik wil dat hij dichtbij mij blijft’. Maar tegelijk verstoort mij dat ook, die aanwezigheid van die wolk. Dus toen heeft zij (mijn psychiater) gezegd, ‘we moeten toch manieren vinden om ervoor te zorgen dat je die wolk ook wel los kunt laten’. En dat lukt ondertussen wel. Maar dus op momenten dat ik het moeilijk heb, is hij wel heel erg dicht bij mij. Dus ook nu, de wolk hangt terug boven mij. En ik kijk naar buiten, (naar die gouden kant) omdat dus buiten het leven verder gaat.

Daarstraks had ik een moeilijk moment in de zin dat .. ik was aan het werken en intussen kreeg ik heel wat berichten aan via whatsapp, van een vriendin die zwanger is van een jongen. Wat ik ontzettend moeilijk vind als iemand anders zwanger is van een jongen. Dus ik kreeg het heel erg moeilijk en het ging mij even niet. En mijn collega die schuin tegenover mij zit wist al wel dat het zo niet mijn beste dag was en die zei dan ook ‘als je naar huis wil gaan, ga dan gewoon naar huis’, wat ik dan aangrijp als een moment om in tranen uit te barsten (lacht), zo van: ‘en nu is die vriendin ook zwanger… en ik kan dat niet nu even niet aan’. En ‘ik wíl blij kunnen zijn en ik kan dat niet, ook voor mijn nicht, ik wil blij kunnen zijn, ik wil zo terug daarin zitten, in dat goud (verwijst naar de gouden kant in de doos), waar ik naar kijk vanuit mijn donkere hoek en dat gaat niet meer. Want alles heeft een zwarte rand, een scherp randje. En dat is heel moeilijk.’

En mijn collega was wel heel lief, maar ja zij kan mij ook niet naar die andere gouden kant brengen. Daarom heb ik daar wel een gat in (in dat zwarte schot), omdat ik naar buiten kijk, en ze kunnen wel naar mij kijken en zien dat het moeilijk gaat, maar ze kunnen niet tot bij mij komen. En die .. die vrolijkheid (van de andere kant), dat kan ik op dat moment niet. En mijn collega was wel heel lief maar tegelijkertijd voelde ik mij zo.. alleen. En pff.. te veel..

En toch heb ik dan ook het nog altijd het gevoel dat ik mij beter moet blijven voordoen dan dat ik mij voel. En dan zeg ik dat ook, zo ‘sorry’ en ‘nu ga ik verder werken’.

Ik ben niet naar huis gegaan, ik ben gewoon blijven doordoen en dan heb ik dus Siebe zijn foto geknuffeld (die op mijn bureau staat). En dan heb ik verder gewerkt.. terwijl ik eigenlijk gewoon zoiets heb van’ wat zit ik hier eigenlijk te doen?’

En dat vind ik dus ook moeilijk omdat .. Siebe is gestorven, dat zal 18 juni vier jaar geleden zijn.. ja dan denk ik soms.. dat is al 4 jaar geleden, wat zit ik hier eigenlijk .. dat is zo.. dat.. allez, dat is toch al vier jaar geleden. Is dat dan nog moeilijk ofzo. Zit ik hier dan nog? (moeite om woorden te vinden om te duiden wat ik juist voel). Dat neerslachtige gevoel komt minder vaak, maar als dat nu komt dan vind ik dat altijd heel moeilijk en ben ik altijd bang dat mijn omgeving dat niet gaat begrijpen dat dat nog zoveel pijn doet.

Ik heb ook nog opgeschreven “Donker, zwart, grauw. Dichtbij en toch zover weg van jou”. En jou is zowel naar Siebe als naar mijn omgeving. Die euh.. zo dichtbij is en toch ook zo ver weg omdat die precies in een andere wereld leven.

Andere mama: Ja.. dat is herkenbaar. Ook dat er wel begripvolle mensen zijn die wel proberen om het te begrijpen of die wel proberen het te erkennen. En inderdaad, dat is wat ik soms zo moeilijk vind want die proberen dat, maar dan voel ik mij juist soms eenzamer want ze proberen het te begrijpen maar ik kan het niet uitleggen.

Ik weet dat niet, maar inderdaad, er is altijd zo iéts dat ik denk, je kán nooit naar die kant komen. Mijn collega stelt mij daar nu misschien drie vragen over en dan is dat gepasseerd, en dan moet het ook maar terug beter gaan. Want niemand, allez.. zij gaat mij morgen ook niet sturen om te vragen ‘hoe is het?’. Dat moet ook niet, maar dat voelt zo heel erg, ja .. eenzaam.